Jonge Mantelzorgers

Inschatting: 2 leesminuten

Jong en mantelzorger

 

 

De meeste kinderen in Nederland hebben vanaf een bepaalde leeftijd een aantal zorgtaken binnen het gezin. Je maakt je eigen bed op, dekt de tafel of laat de hond uit. Maar wat nu als deze taken noodgedwongen de verantwoordelijkheid worden van het kind en er geen ruimte meer is om datgene te doen wat voor leeftijdsgenoten vanzelfsprekend is? Of dat het kind zoveel zorgen heeft om de thuissituatie dat het invloed heeft op de ontwikkeling?

Een kwart van alle kinderen en jongeren in Nederland groeit op met zorg in het gezin. Zij wonen in een gezin met een chronisch zieke, een familielid met een verstandelijke of lichamelijke beperking of een gezinslid met verslavings- of psychische problemen.

Ze hebben bijvoorbeeld een ouder die MS of kanker, reuma, een alcoholverslaving of een depressie heeft, of een broertje of zusje met ADHD, een spierziekte of het syndroom van Down.

Deze jongeren noemen we “jonge mantelzorgers”. Meer dan leeftijdsgenoten voeren zij taken uit in het huishouden, nemen de zorg voor broertjes en zusjes op zich en verlenen zorg aan het zieke familielid. Daarnaast houden zij gezelschap, bieden begeleiding en een luisterend oor. Jonge mantelzorgers cijferen zichzelf makkelijk weg, maken zich onzichtbaar en vragen niet om aandacht. Zij maken zich voortdurend zorgen om de situatie thuis, wat een grote invloed heeft op het dagelijks leven.

Jonge mantelzorgers nemen hun taken vaak heel serieus en kunnen deze moeilijk loslaten. Zij lopen niet te koop met hun zorgen, maar hebben wel behoefte aan waardering, informatie en steun. Zij willen gehoord en gezien worden, maar zullen uit zichzelf niet vaak om hulp vragen. Zij offeren veel op en hebben minder tijd voor andere belangrijke dingen. Vrienden uitnodigen kan niet zomaar, en huiswerk maken schiet er wel eens bij in. Sommigen stoppen zelf met school, omdat ze hun zorgtaak thuis niet meer met school kunnen combineren. Jongeren willen hun ouders niet tot last zijn, of schamen zich voor hun gevoelens en verbergen het. Het lijkt dan alsof alles goed gaat en daardoor worden signalen niet opgepikt door de omgeving.

Problematiek bij jonge mantelzorgers kan bijvoorbeeld bestaan uit concentratieproblemen, een kleiner sociaal netwerk en het uiten van hun zorgen op een negatieve, soms agressieve manier. Bij langdurige en/of ernstige ziekte binnen het gezin kan het zijn dat het kind of de jongere ook de emotionele zorg voor iemand in het gezin moet dragen. De jonge mantelzorger wordt dan structureel en overmatig belast, waardoor de sociale, relationele en emotionele ontwikkeling verstoord kunnen raken. Dit heeft gevolgen voor de korte en de lange termijn.

Het zorgen voor een naaste op jonge leeftijd heeft een grote impact op het kind in het heden, maar zeker ook in de toekomst. Uit onderzoekt blijkt dat kinderen en jongeren die opgroeien met zorg in het gezin, een veel hoger risico hebben op psychische klachten op latere leeftijd.

Naast de belasting waar jonge mantelzorgers mee te maken krijgen, heeft het langdurig zorgen voor een zieke naaste ook een positieve kant. Het leert kinderen zelfstandig te zijn, verantwoordelijkheid te nemen, veerkrachtig te zijn en liefdevol voor anderen te kunnen zorgen. Ze ontwikkelen daarmee kwaliteiten waar ze de rest van hun leven profijt van kunnen hebben, mits zij in balans blijven door tijdig hulp te krijgen uit hun omgeving. Scholen, huisartsen, beleidsmakers, familie en buren kunnen van grote waarde zijn bij de ondersteuning van jonge mantelzorgers. Tijdige ondersteuning houdt hen in balans. Nu, maar ook in de toekomst die zij voor zich hebben.

Scroll naar top